Mijn eerste stilteretraite: wat vijf dagen stilte mij lieten zien

← Terug naar blog

Twee weken geleden ging ik voor het eerst in mijn leven naar een stilteretraite. Van tevoren was ik best zenuwachtig, omdat ik eigenlijk niet zo goed wist wat ik kon verwachten. Vijf dagen weg, waarvan drie dagen echt in stilte, zonder praten, zonder telefoon en zonder de prikkels die je normaal de hele dag door hebt. Een deel van mij keek ernaar uit, maar ik vond het ook spannend.

Als ik nu terugkijk, heeft het me echt veel gebracht. Misschien wel meer dan ik van tevoren had gedacht.

De eerste keer echt zonder prikkels

Tijdens die dagen deden we vooral veel meditatie en yoga. Er was weinig afleiding en weinig om op terug te vallen. Juist daardoor merkte ik hoe weinig ruimte er normaal eigenlijk is om echt stil te worden. Niet alleen letterlijk, maar ook vanbinnen.

Ik heb daar voor mijn gevoel voor het eerst echt ervaren hoe het is om zonder al die prikkels te zijn. En misschien nog wel belangrijker: hoe het voelt om echt bij mezelf te zijn. Niet bezig met wat ik nog moet, niet in reactie op alles om me heen, maar echt van binnen voelen hoe het is om er gewoon te zijn.

Dat klinkt misschien simpel, maar voor mij was dat heel groot.

Toen mijn hoofd langzaam stiller werd

In het begin, toen de stilte net begon, voelde het nog wat ongemakkelijk. Ook met de andere deelnemers. Je hebt daarvoor nog wel gepraat en dan ineens mag dat niet meer. Ik merkte dat mijn hoofd in het begin nog best aanwezig was. Mijn gedachten waren er nog volop. Misschien zelfs nog duidelijker dan normaal, juist omdat er verder zo weinig was om me op te richten.

De eerste dag voelde ik dat nog sterk. Maar op dag twee merkte ik ineens iets wat ik eigenlijk niet zo kende: het werd rustiger in mijn hoofd. Echt rustiger.

Dat vond ik oprecht een hele bijzondere ervaring. Alsof er voor het eerst ruimte kwam. Alsof de constante stroom van gedachten, die normaal altijd wel ergens aanwezig is, naar de achtergrond verdween.

Hoe zichtbaar alles ineens werd

Wat ik ook heel interessant vond, was hoe zichtbaar mijn eigen neigingen ineens werden. Doordat je niet praat, merk je veel scherper op wat je eigenlijk zou willen zeggen. Normaal floept er van alles veel sneller uit. Maar nu hoorde ik die impuls eerst in mijn hoofd, voordat er iets gebeurde. En juist daardoor werd veel duidelijker wat er eigenlijk in mij omging.

Ik kon de stem in mijn hoofd veel helderder horen. Ineens zie je beter: wat wil ik eigenlijk zeggen? Wat vind ik belangrijk? Hoe reageer ik normaal in contact met anderen? Alsof er door die stilte een soort vergrootglas kwam te liggen op mijn binnenwereld.

En daardoor was ik ineens ook veel meer in het moment. Normaal merk ik dat mijn hoofd vaak al ergens anders is. Bij de toekomst, bij iets wat nog moet, of juist bij iets uit het verleden. Maar daar, in die stilte, viel dat voor een groot deel weg.

De natuur voelde mooier. De geluiden waren helderder. Alles leek scherper en echter. Alsof er normaal altijd een soort ruis over mijn ervaring heen zit, en die nu even wegviel. Dat vond ik niet alleen fijn, maar ook best ontroerend. Omdat ik besefte hoe zelden ik me blijkbaar écht zo aanwezig voel.

Stilte liet me ook voelen hoeveel energie praten kost

Wat me daarnaast opviel, was hoeveel energie praten eigenlijk kost. Daar sta je normaal niet zo snel bij stil, omdat het zo vanzelfsprekend is. Maar toen dat wegviel, merkte ik pas hoe actief je de hele dag eigenlijk bent in contact, in reageren, in iets delen of ergens op inspelen.

En het bijzondere was: na een tijdje werd het eigenlijk best makkelijk om stil te zijn. In het begin is het nog onwennig, maar later verdwijnt die neiging om iets te zeggen ook steeds meer. Zeker omdat iedereen om je heen hetzelfde doet. De stilte wordt dan bijna vanzelfsprekend.

Alsof er een heel andere manier van zijn mogelijk is, waarin je niet steeds iets hoeft toe te voegen.

Van je hoofd naar je lichaam

Wat ik ook merkte, is dat als je zoveel mediteert, je steeds meer uit je hoofd komt en steeds meer in je gevoel terechtkomt. Tijdens de meditaties deden we veel aan lichaamsbewustzijn. De focus lag op voelen: wat voel ik nou in mijn lichaam? En daar heel bewust van zijn.

Ik heb het idee dat dat me ook echt iets heeft gebracht. Dat ik iets meer in mijn lichaam ben gezakt. Want in het normale leven ben je veel meer met je hoofd bezig, en daar kon mijn hoofd even helemaal uit staan. Dan voel je eigenlijk hoe heerlijk dat is. In het dagelijks leven heb je je hoofd natuurlijk wel nodig, maar het was fijn om te ervaren dat er ook een andere manier is.

Wat ik ook echt merk, is dat toen ik voor de eerste keer weer mijn telefoon pakte, ik bijna niet naar dat scherm kon kijken. Ik voelde meteen aan mijn hoofd wat die prikkels met me deden. Dat vond ik een bijzondere ervaring, dat ik dat zo intens voelde. Het maakte me bewust van hoeveel impact al die dagelijkse prikkels eigenlijk hebben, ook als je dat normaal niet zo opmerkt.

Waarom niks doen nu anders voelt

Wat deze stilteretraite me vooral heeft gebracht, is dat ik nu veel meer waarde ben gaan hechten aan stilte. Ook nu ik alweer twee weken terug ben en weer meer in het gewone leven zit.

Toen ik net terugkwam, vond ik dat trouwens best even lastig. Op zo'n retraite ben je helemaal uit de normale wereld, tussen aanhalingstekens. Je mediteert veel, er is rust, weinig afleiding, weinig prikkels. En dat voelt ontzettend fijn. Maar als je dan weer thuiskomt, zijn daar ook meteen weer het verkeer, gesprekken, verwachtingen en alles wat aandacht vraagt. Dan moet je opnieuw een soort balans vinden.

In het begin verlangde ik bijna terug naar die volledige stilte. Alsof ik het liefst de hele dag weer had willen mediteren. Maar natuurlijk werkt het dagelijks leven niet zo. Juist daarin ligt nu voor mij de oefening: hoe neem ik iets van die stilte mee terug mijn gewone leven in?

Wat daarin echt is veranderd, is mijn relatie tot rust. Ook in relatie tot mijn burn-out wist ik ergens wel dat het goed voor me was om soms echt even niks te doen. Gewoon liggen, mijn ogen dicht, geen afleiding, oprecht even niets.

Maar ook al wist ik dat, ik vond het vaak toch lastig om dat echt te doen.

Nu voelt dat anders. Omdat ik niet meer alleen met mijn hoofd weet dat stilte goed kan zijn, maar het ook echt heb ervaren. Ik heb gevoeld hoe fijn het is om niets te hoeven. Hoe ontzettend prettig het kan zijn als alles even wegvalt. Daardoor kan ik nu veel makkelijker denken: nee, ik hoef niet nog meer prikkels op te zoeken. Ik mag ook gewoon even niets doen.

En dat voelt eigenlijk als iets heel waardevols om mee te nemen.